Bovenlichten en snijramen in Nederland

Wat is nieuw?

Home
Over mijzelf
Bovenlicht van de maand
Wat zijn bovenlichten?
Wat is nieuw?
Bovenlichten in de diverse stijlperioden
Naar bijzondere items
Oorsprong van de Symbolen
Geschiedenis glas, gevels en bouwkunst
Oude prenten, gravures en foto's
Middeleeuwse metseltekens
Tympanen
Schamels
Romeinse jaartallen
Oorsprong Byzantijnse kandelaars
Vertikale slijpgleuven
Renovatie en restauratie
Buitenlandse voorbeelden van bovenlichten
Web links
Gastenboek en contact
Zoeken op deze site
Wat is triest

 

HOME

NEXT

Voor diegenen die vaker op deze site komen,
is het wellicht handig om te weten 
aan welke items ik het laatst gewerkt heb.

18 sept. 2017: Nog weer een Byzantijnse kandelaar toegevoegd. Zie Byzantijnse kandelaar vervolg 3 .  Nu met een gevulde reliekhouder.
 
15 sept 2017: Intussen is het hele gedeelte van de metseltekens nu overgeheveld dankzij het werk van Dirk. Noodzakelijk omdat dit template niet meer met de tijd meekan.
 
15 sept 2017: Er is een foto binnengekomen van Anoushka die een gietijzeren ornament van de ondergang heeft gered. Maar wie herkent zoiets? Het zou afkomstig zijn van een huis a d Amstel te Amsterdam. Zie: de 19e eeuw vervolg 20.
 
 
 
11 jan 2017: Toch weer via Jan van Hoek het een en ander gevonden. Weer een voorbeeld van een uitgehangen krans op een Breughel-schilderij. Zie:  De Krans.
Ook zien we op een ander schilderij uit de Middeleeuwen maalkruisen in spijkers aangegeven op een deur. ( Zie

 Midd. metseltekens 1.1-2 Inleiding vvdit dankzij Jan zijn bijzondere opmerkingsgave.

...
27 dec 2016: In het nieuwe jaar hoop ik weer wat meer bij te houden wat er op de site gebeurt. Tot nu toe enkel wat kleine aanpassingen, waaronder wat plaatjes uit het nabije buitenland.
 
22 mei 2016:  Toch weer in Pijnacker nog aan een oude gevel uit 1647 een toverknoop ontdekt. Midd. Metseltekens 1.4-5 Zuid-Holland
 
5 mei 2016: weer een ruitteken toegevoegd. Deventer: muur van voormalige Mariakerk.

24-3-2016: In verband met een lezing in Goirle, kreeg ik de tip dat in Alphen ook een boerderij met metseltekens zou zijn. En idd. Die is er. De foto's zijn te zien op 
 Midd. metseltekens 1.2-13 Noord-Brabant
 
11-2-2016 : Toegevoegd foto's van een eenhoorn op een A'damse gevel aan de Haarlemmerstraat. 21L De Eenhoorn.
 
30--11-2015: Aan mijn vaste fietsrondje langs Stompwijk staat een eindje van de weg een boerderij. Ik ontdekte pas gisteren dat er een latijns kruis in de gevel gemetseld bleek. Helaas blijkt het al deels verminkt en van de eigenaar hoorde ik gelijk ook al dat de boerderij wordt afgebroken. Dus helaas weer een teken minder in ons nationaal erfgoed.   42a Afweerkruisen op boerderijen v.v.1
 
27-10-2015: via Jef Bartelet kwam er een bijzondere foto binnen van afweerkruisen op de daken van de St Servaas van Maastricht in vooroorlogse tijd. Ga naar:  43a. Afweerkruisen op kerken
 
5-10-2015; Dank zij oplettendheid van Marius Bruijn weer een metselteken in Haarlem erbij. Een woonhuis in de binnenstad.
 
9-7-2015: via een tip weer een ontdekking van een maalkruis erbij: Ditmaal in Edam. In de muur van de Librije. Zie:
8-7-2015  Dank zij tip uit Zoetermeer/Zoeterwoude heb ik  de geschilderde afweerkruisen te Leiden en Zoeterwoude-Weipoort kunnen toevoegen. Zie 42a. Afweerkruisen op boerderijen
 
11-5-2015 Raadsels zijn er om opgelost te worden.
De mysterieuze staf, metselteken van Bavinckhove, die om een uitleg vraagt, heeft nu een plausibele oplossing. Zie: Bovenlicht van juni 2009
 
25-4-2015 dank zij speurwerk van Martin Busker zijn metseltekens ontdekt in Haarlem, Uitgeest en nog enkele op kasteel Westhove te Domburg. Zie pag. Midd. metseltekens 1.5-5 Noord-Holland.
 
Tussendoor heb ik slechts wat kleine toevoegingen gepleegd. De lezing over Geheimzinnige tekens aan gevels , die ik voor historische vereniging van de Rijp heb gehouden, was een succes, te oordelen naar de reacties van de toehoorders.
 
6-01-2015 Dank zij een tip van Stephan Kuhn en hulp van leden van een historische vereniging ter plaatsé, is de Bittenberg Turm in Rees-Haldern (kreis Kleve)  in beeld gebracht. Een zeer uniek gebouw. Middeleeuwse metseltekens 4-6
Bovendien kwam er een mail met foto's van een boerderij in Schipluiden met metseltekens. Die had ik nota bene nog gemist. 
 
21-11-2014 De Willemshoeve te Woerden heeft ook kruisje boven melkkelder.Zie 42. Afweerkruisen op boerderijen.
 
19-10-2014  Er is weer beweging bij de Byzantijnse kruisen. Er kwam weer een afwijkend type binnen. Ga naar Oorsprong kandelaar vervolg 3  Onderaan het type dat R. Ypma in brengt.
 
18-10-2014  Nog een paar metseltekens bijgeplaatst: Hoorn (Korenmarkt 8) en Sint Maartensbrug (Grote Sloot 201).
 
Nog een boerderij met een afweerkruis gevonden: te Lisse. Weliswaar vreemd van vorm, maar toch.. Zie 42. Afweerkruisen op boerderijen.

 
14-9-2014 Pagina Delft uitgebreid met enkele modernere tekens. Middeleeuwse metseltekens 1.4-2 Zuid-Holland
 
13-9-2014 In het Rijnlandse (omgeving Leiden-Alphen) treffen we molens aan met geschilderde afweerkruisen. Bijgewerkte pagina's:
 
21-8-2014 Nu ook Frankrijk dep Nord verder ingevoerd. De verhaaltjes bij de kerken, moeten nog komen, maar dat geldt ook voor  Belgie. Midd.metseltekens Frankrijk Dep. Nord 3.1-6
 
19-8-2014 Een meerdaagse trip naar de Westhoek van Belgie en dep. Nord van Frankrijk levert weer aardig wat nieuw materiaal op.
Ga naar de pagina's van Midd. metseltekens Belgie 2.1-4 West-Vlaanderen en volgende. De Franse aanwinsten volgen nog.
 
 
16-8-2014 In een flits zag ik op tv een muurgedeelte van de Puttense kerk voorbij komen, met vagelijk daarin de contouren van een ruitteken. En inderdaad raak.  Midd. metseltekens Gelderland 1.11-6
 
1-8-2014  Eindelijk toch maar eens in Vlissingen gekeken. Toch nog best een mooie binnenstad met opvallende veel bewaarde Renaissancepanden. Diverse panden met metseltekens. Zie Midd. metseltekens Zeeland 1.3-9
en ook een fraai bovenlicht wat meteen bij bovenlicht v.d. maand aug.  geplaatst is.

3-6-2014  Een prent van Pieter Breughel de jonge laat de herberg van Bethlehem te zien , geschilderd als een herberg in onze kontreien. Daar hangt inderdaad de krans uit.

 

2-5-2014: een boerderijtje te Schipluiden blijkt ook een paar hartjes in de voorgevel te bezitten. Midd. Metseltekens 1.4-16 Zuid-Holland

Ook bleek op Pijnacker Kerkweg 72 nog wat te beleven. De muren schoongewassen en nog een ruit op een zijmuur. Midd. Metseltekens 1.4-5 Zuid-Holland

 

30-4-2014: de kastelen Hernen en Wijchen bezocht. Op beide wel iets aangetroffen. Midd. metseltekens 1.11-7 Gelderland .

 

29-4-2014 Wat nog steeds is blijven liggen: de boerderij in 't Woudt bij Delft. Veel metseltekens uit 1665rondom langs de schuur.

Midd. metseltekens 1.4-16 ZuidHolland

 

 

10-4-2014: Van Asperen nieuwe foto's en 2 maalkruisen erbij.

 

4-4-2014: In Dongen (NB) de Oude Kerk eens goed bekeken en idd ook daar metseltekens op toren en priesterkoor gevonden.

 

11-12-2013: De muur in Leiden van de stadstimmerwerf nog weer nader bekeken en nog wat meer ontdekt en meer foto's genomen.

 

10-12-2013: Het heeft even geduurd, maar ik heb weer een metselteken gevonden. Deze keer eentje in de muur van de Stadstimmerwerf te Leiden. Onder aan de pagina is het te zien: Zuid-Holland 1.4-11

 

7-12-2013 Het bovenlicht van de maand weer aangepast. Voorts ben ik bezig met foto's te plaatsen van het doksaal van Schoonhoven. Het  is van middeleeuwse origine en heeft verbluffend fraai houtsnijwerk. De fraaie foto's zijn gemaakt door Jan van Hoek.

 Het doksaal van Schoonhoven

 

17-9-2013  Toegevoegd is een pagina aan de herkomst van symbolen: de trofeeënbundel (vervolg 4). Tijdens de monumentendag kwam ik oog in oog met een wapentableau in het Leids academiegebouw.  

Voorts kan ik melden dat houtsnijder Maarten Robert in oktober gaat verhuizen naar Rasquert (Gr). 

In Heemstede blijken ook tekens te zitten op de dorpskerk.

Op muurresten van de oude vroegere kapel.


 
22-3-2013 Ik werd getipt dat er in Antwerpen nog een 2e pand bestaat met de naam Peerd in de Wieghe. En tot voor kort was dit nog steeds een cafe. 21. Het paard in de wieg.
En inmiddels zijn ook de metseltekens van het kasteel van Woerden toegevoegd.Zie:  Utrecht vv 5
22-2-2013 Je loopt voor de zoveelste keer langs de Anthonispoort in A'dam en ineens zie ik 3 maalkruisen, die ik voordien (rara) gemist heb. Misschien is de muur ter plekke wat schoongespoeld of dankzij het mooie licht lichten ze op. Hoe dan ook een prachtige aanwinst voor de A'damse geschiedenis..
Klik op NoordHolland vv 2. De foto is tussengevoegd op de pagina.
 
Straks in februari 2013 gaat Maarten Robert weer lesgeven in houtsnijden. De lessen zijn in Heemstede op vrijdag.   Nadere informatie:  artisanaal houtsnijden

23-11-2012 Foto's van restauratie van een bovenlicht toegevoegd. Zie: 1.8 Renovatie en restauratie.
Wegens toekomstige verhuizing van de site naar een ander template, ben ik terughoudend met het plaatsen van nieuw materiaal.
 
19-8-2012  In Amsterdam is een bovenlicht uit de Rococotijd wat dringend aandacht behoeft. Wat is triest vv1
 
 18-7-2012 Muurankerfoto's toegestuurd gekregen. Daarvan enkele geplaatst. Het maalkruis (vervolg2).
 
28-6-2012 Op de Zijlpoort te Leiden trof ik schitterend werk aan van Rombout Verhulst. Zo'n hoed met veren op een staak en dat in steen gehouwen. Kijk op 38 trofeeenbundels vervolg 3 en op 17. Lictorenbundel (fasces)

19-6-2012  Ik heb veel foto's van Brielle gemaakt. Twee woonpanden met metseltekens. En veel bovenlichten die geleidelijk aan hun weg in de site zullen vinden.
 

18-6-2012 Een origineel Lod XIV bovenlicht toegevoegd. Nu met eigen foto. Het bevindt zich in het Huis te Linschoten. Lod XIV-5
 
15-6-2012 Het oudste glas-in-lood bestaat uit ronde schijven. Toch nog een voorbeeld gevonden in Veen ( bij Aalburg). Zie 1. Ramen in de Middeleeuwen en in Eindhoven alsnog foto's gemaakt van metseltekens in het voormalige klooster Marienhage.
 
5-6-2012  Een stukje toegevoegd over huismerken. De foto's zijn van Schermerhorn, maar ik zal nog meer toevoegen van elders, zie:
 
3-6-2012  Hier en daar aanpassingen gedaan, maar de grote aanpassing, omzetting naar ander template, moet binnenkort gaan gebeuren. In Venhuizen (nabij Enkhuizen) heb ik ook nog metseltekens ontdekt. Midd. metseltekens 1.5-4
 
17-4-2012 De ontbrekende foto's van boerderij het groot Duyfkot gemaakt te Liempde.Midd. metseltekens 1.2-13
 
1-3-2012 bij toeval weer metselteken gevonden in Leiden: midd. metseltekens 1.4-12
27-2-2012 pagina toegevoegd over tufsteen. Hier moet nog meer bijkomen.
 
19-2-2012  foto's toegevoegd van consoles aan muur van kerk te Erichem. zie Midd. metseltekens1-11-6  Gelderland

17-2-2012: Er zijn 4 panelen opgedoken, die hebben toebehoord aan het inventaris van een kerk of synagoge. U kunt ze bekijken op
 
31-1-2012: Bij metseltekens is Rijnsburg ZH toegevoegd. Verder ben ik af en toe her en der tekstueel wat zaken aan het verbeteren.
 
12-12-2011: Weer 2 objecten toegevoegd bij de metseltekens: Tienhoven  en Lexmond. Zie Zuid-Holland 1.4-13 .
 
1-12-2011: In aansluiting op het bovenlicht van de maand december heb ik wat extra info over restauratie van dit bovenlicht opgenomen onder 1.7 renovatie en restauratie 
 
19-10-2011: In Zeeland aanvulling op metseltekens in Renesse en Noordwelle. In Belgie: foto's opgestuurd gekregen van kapel te Travières.
 
9-10-2011: op diverse plekken kleine wijzigingen aangebracht. Mogelijk is metselteken van abdij te Heverlee (Br) afbeelding van Brabantse vlag.
Zie bij: : naar bijzondere items  (laatste item).
 
24-9-2011: In Lisse gekeken bij donjon de Dever. En idd weer een paar metseltekens gevonden. Toegevoegd bij Zuid-Holland 1.4-13
 
22-9-2011: Meer tekens gevonden in Leiden en deze toegevoegd. Ook doorgewerkt aan het plaatsen van metseltekens onder de noemer van Oost-Vlaanderen. In Gent zijn fraaie tekens te vinden in de Sint Baafs.
 
12-9-2011: in Leiden heb ik aan de enig overgebleven muurtoren metseltekens ontdekt in de vorm van 2 stadswapens en een latijns kruis.Ga hiervoor naar: midd. metseltekens 1.4-11  
 
 
14-8-2011: Wat Belgie betreft zijn de foto's toegevoegd. Teksten komen nog.
 
8-8-2011: Vanuit Belgie aardig wat foto's van metseltekens meegebracht en deze worden inmiddels toegevoegd bij Vl. Brabant en Vl. Limburg.
 
14-7-2011: In Noord-Holland zijn bij 2 rechthuizen (oude raadhuizen) metseltekens gevonden. Zie NoordHolland 1.5-3.
 
10-7-2011: nieuwe metseltekens gevonden op boerderijen nabij de Hollandse IJssel. Enkele pagina's bijgewerkt m.b.t. oorsprong van symbolen.
 
6-7-2011: Dank zij Jan van Hoek weer een thema aan de site toegevoegd. Want wat kan de betekenis zijn van het steenhouwerswerk in Utrecht in de Dom-kloostertuin? Ga naar bizarre knoop.
 

29-06-2011: Bijwerking van thema: het hart. (op 2e pagina) Te vinden onder Oorsprong van symbolen.
 
26-06-2011 Gefietst langs de Vlist. Mooie bovenlichten gezien in Haastrecht. Deze komen binnenkort op de site. De foto's van de metseltekens van Berkenwoude moesten nog eens overgedaan. Dat kon mooi worden meegenomen. En ik had er idd enkele over het hoofd gezien.
 
18-06-2011: De Belgische foto's van metseltekens zijn (met Vlimmeren als laatste) even 'op'. Nu nog bezig de teksten bij de foto's bij te werken. Gaat wel wat tijd in beslag nemen.
 
15-06-2011: muurtekens van Maartensdijk toegevoegd en verder gewerkt aan de tekens van Sint Truiden.
 
13-06-2011: op deze 2e pinksterdag gefietst van Bodegraven naar woerden en terug. Beide zijden van de oude Rijn afgezocht. Er is qua bovenlichten niets bijzonders gevonden, maar wel een boerderij met metseltekens uit 1679. Zie onder Utrecht: Woerden.

28-5-2011: Vandaag met de club van gevelsteenliefhebbers een wandeling door Utrecht gemaakt. Tijdens de wandeling stuitte ik op metseltekens aan de Buurkerk. Dit is de kerk die nu een museum herbergt van speelklok tot pirement.
 
18-5-2011: de vertikale groeven lijken te wijzen op pestgroeven, maar er bestaan ook griffelgroeven. Zie onder knop: vertikale groeven.

11-5-2011: de laatste tijd wel af en toe weer aanvullingen gepleegd: Ben in Aardenburg geweest en dat levert op enkele plaatsen weer aanvullingen op: een huis met metseltekens, maar er komt nog meer: aanvullingen bij diverse onderwerpen. zoals de opmerking dat de vertikale groeven pestgroeven zouden zijn.
 
12-4-2011: er is een knop bijgekomen aan de zijkant: vertikale portaalgroeven. Een onbegrepen fenomeen moet eens nader worden onderzocht.
 
11-4-2011: heb weer foto's van bovenlichten gemaakt in Harlingen, Hindeloopen, Workum en Groningen. Her en der op de site een foto toegevoegd. Een nieuw metselteken (in stad Groningen) op achterzijde van woonhuis, wat lastig (en maar deels) te fotograferen was.
 
29-3-2011: kleine wijzigingen aangebracht en inmiddels weer een boerderij met metseltekens uit 1620 bij mij in de buurt gevonden: In Koudekerk a.d. Rijn.
 
8-2-2011 Weer Belgische metseltekens ingevoerd en nu zelf foto's gemaakt van de St Janskerk in Zutphen. 
9-12-2010 Weer een boerderij erbij: nu van Krimpen aan de IJssel met 2 ruiten en 3 ING-runen. Zie MM 1.4-9.
 
7-12-2010 Ik heb een begin gemaakt om de foto's van metseltekens, die ik deze zomer in België gemaakt heb, op de site te plaatsen. Dit gaat wel wat tijd vergen.
En Bergambacht is toegevoegd. Eindelijk de tekens ontdekt. Notabene al 2 eerdere keren aan voorbij gelopen.
 
6-12-2010 In Pijnacker staan nog meer interessante boerderijen. De pagina daarover : Zuid-Holland is aangevuld. Verder weer bovenlicht van de maand geplaatst en dat gaf aanleiding om bij geschiedenis van symbolen 41. palmtak bij te plaatsen.
 
22-11-2010 Naar aanleiding van een lezing voor de historische vereniging Binnenwaard, kreeg ik een foto van een opmerkelijk metselteken in Molenaarsgraaf. 
16-11-2010 Toen ik bij mijn garage moest wachten bladerde ik in een boekje en vond een foto van een oude boerderij in Pijnacker. Dus ik ben even gaan kijken. Dit is inmiddels al de 3e aldaar met jaartal in de gevel. Zie

Midd. metseltekens 1.4-5 

 
12-11-2010  Er begint weer wat orde te ontstaan in de pagina's met metseltekens. mogelijk lopen een aantal verwijzingen in het overzicht hieronder van laatste werkzaamheden wel wat spaak, maar dat laat ik zo.
Komende dagen probeer ik het helemaal rond te krijgen. Nieuw is een boerderij bij Haastrecht, toegevoegd bij Midd. metseltekens: Zuid-Holland 1.4-4.
 

9-11-2010: Onder de knop Metseltekens zijn de metseltekens nu per provincie bijeengevoegd. Een hele klus, maar het lijkt allemaal weer te werken en te kloppen.
 
7-11-2010: Metseltekens van Hulst toegevoegd.
30-10-2010: Metseltekens op de toren van Soest toegevoegd op MM1-39. Daarnaast in Brummen een erg mooi bovenlicht gevonden, wat als bovenlicht van de maand november mag fungeren.
12-10-2010: Het Boterkerkje van Oirschot is toegevoegd aan de metseltekens. In aantocht: kasteelpoort bij Asten.MM1-38
29-9-2010: een flinke trip door Gelderland en Brabant gemaakt en nieuwe metseltekens toegevoegd (MM1-35 t/m MM1-37). Dankzij tip via monumentenvorser Mathieu Driessen (overleden 2002), aangeboord door Marc Robben.
21-8-2010: de afgelopen weken op kleine schaal wat verbeterd.
Grotere klus is het toevoegen van Duitse bovenlichten uit Hannoversch Münden (= Hann. münden). Zie Duitsland (vervolg 2)
29-7-2010: met de foto van weer een byzantijnse kandelaar wordt het verhaal ook weer completer. Naast St Michael krijgt nu ook St Joris vaste voet aan de grond. Zie: oorsprong kandelaars (vervolg 4).
 
11-7-2010: Een vaste veiligsneuper stuurde me weer een bovenlicht, nu geveild in Londen. Zie pagina: Lodewijk XVI-vv6
 

23-06-2010: Info (op aanvraag) toegevoegd over het Leeuwenverbond, een oud riddergenootschap. 21c. De leeuw
15-06-2010: Bij een 2e bezoekje aan Bergen op Zoom viel me dit metselteken pas op. Midd.metseltekens-1-34
Verder nog een enkel historisch plaatje toegevoegd: vroegste afbeelding van Christus in de noordelijke Nederlanden (8e eeuw).
Zie bij Tympanen
19-5-2010: Van Rudi Vanderputte kreeg ik foto van een curieus metselteken in Brugge toegestuurd. Te zien op Belgie 2-1.
18-5-2010: Ben even druk met allerlei andere dingen, waardoor het bijwerken even blijft liggen. Toegestuurde bovenlichten krijgen overigens wel een plaatsje.
11-4-2010: Met de Thiérache ben ik voorlopig even klaar, ben door mijn foto's praktisch heen. Ik kreeg van een vriend nog een Nederlands metselteken door van de kerk van Kloetinge (bij Goes).
En van nog een vriend kreeg ik wat oude prenten van bovenlichten door die in 1914/15 getekend waren van enkele A'damse panden.
 
9-4-2010: heb nog steeds niet alle weerkerken van de Thierache op de site geplaatst, die ik afgelopen zomer gefotografeerd heb. Ben daar nu flink mee gevorderd. Zie onder metseltekens.
5-4-2010: Hoorn: tympanen gevonden uit 17e eeuw. Zie tympanen (vervolg 1).
4-4-2010: heb een huis met metseltekens gevonden , niet ver van mijn woonplaats: in Naaldwijk. Midd. metseltekens: 1-33
3-4-2010: ben nog bezig met metseltekens van de Thierache uit mijn archief op te diepen.
27-3-2010: en nog meer voorDuitsland: Lüdichhausen
20-3-2010: metseltekens voor Duitsland toegevoegd: Rhede en Kalkar.
7-3-2010: metseltekens in Hoorn (tip van Marc Robben). pag 1-33.
7-3-2010: leeuwen met petjes in de 18e eeuw? Ga kijken bij De leeuwen van Breda
4-3-2010: Nog steeds moeten er foto's van de zomervakantie uit Duitsland geplaatst worden. Metseltekens in o.a. Borken worden deze dagen toegevoegd.
Maarten Robert (Heemstede) voltooide een groot nieuw raam in rococostijl. Zie: rococo-vervolg 3
 
23-2-2010: Gewerkt aan de pagina m.b.t. 32 de toorts.
 

 
Kijkcijfers:
 
30 nov 2007: het aantal views per maand is voor het eerst boven de 10.000 uitgekomen. Deze site is nu een dikke anderhalf jaar in de lucht. 
14 juli 2008: de 15000 views per maand is bereikt.
31 mrt 2009: 26000 views per maand gepasseerd.
1 juli 2009: stabiel boven de 20.000.
30 okt 2009: 29000 bereikt.
5-febr-2010: 30253 bereikt. 
24-mrt-2010: 32500 bereikt.
1 sept 2010: 26000 over afgelopen maand.
1 jan 2011: gemiddeld 25000 views per maand.
8 febr 2011: 31657 views per maand.
13 juni 2011: gemiddeld steeds rond de 28500 per maand.
18 febr 2012: gemiddeld weer ca 25000 per maand

Wat is triest?
 
                                      Ga daarvoor 1 pagina verder  --->>>
 

 

HOME

NEXT