Bovenlichten en snijramen in Nederland

21c. De Leeuw

Home
Over mijzelf
Bovenlicht van de maand
Wat zijn bovenlichten?
Wat is nieuw?
Bovenlichten in de diverse stijlperioden
Naar bijzondere items
Oorsprong van de Symbolen
Geschiedenis glas, gevels en bouwkunst
Oude prenten, gravures en foto's
Middeleeuwse metseltekens
Tympanen
Schamels
Romeinse jaartallen
Oorsprong Byzantijnse kandelaars
Vertikale slijpgleuven
Renovatie en restauratie
Buitenlandse voorbeelden van bovenlichten
Web links
Gastenboek en contact
Zoeken op deze site
Wat is triest

BACK

START

NEXT

noordbroek-leeuw-gr-bijsn.jpg
Noordbroek (Gr): liggende leeuw in het bovenlicht ca 1870 (?)

In de provincie Groningen komt op meerdere plaatsen de liggende leeuw in het bovenlicht voor. Er wordt gedacht dat deze leeuw iets te maken heeft met de hoogheemraadschappen. Meer hierover op: de Leeuw vervolg 5.
 
 

leeuwen.jpg
De kracht van de leeuwen heeft mensen vanouds al veel ontzag ingeboezemd.

De leeuw kwam vroeger in een veel groter gebied voor dan nu. Hij was in voorchristelijke tijd ook in het Midden-Oosten bekend vanuit het wild en omdat hij in leeuwenkuilen werd gehouden, zoals we leren uit het bijbelverhaal van DaniŽl.
Bij ons is de leeuw in de heraldiek binnengekomen. Laten we daar eerst maar eens naar kijken. De heraldische leeuw heet ook wel een liebaard. Dit is weer een verbastering van leopardus.
 

koninkrijkswapen.gif
het nederlandse koninkrijkswapen

Wat we niet zo vaak van dichtbij bekijken is het Nederlandse koninkrijkswapen. We zien drie keer een leeuw. Links en rechts zijn twee staande harige leeuwen in goud, die het wapen flankeren. De middelste leeuw is de leeuw, die afkomstig is uit het wapen van Nassau. Een gouden staande leeuw op een azuurblauw veld. Dat deze leeuw gekozen werd, zal zeker met de band met Willem van Oranje te maken hebben gehad. De leeuw kwam toen overigens al in meerdere provincies voor. Het graafschap Holland b.v. had al vanaf de 13e eeuw een gouden leeuw in een rood veld.
 
De leeuw van de Republiek kreeg het zwaard als teken van macht in zijn ene en de pijlenbundel met 7 pijlen (de 7 provincien) in zijn andere klauw.

dsc08067dordrecht-bijsn.jpg
Het wapen van Holland op een muur in Dordrecht

 Het wapen van de Generaliteit, de Statenvergadering van de 7 verenigde Nederlanden, werd afgeleid van het wapen van de machtigste provincie: Holland. Het betreft een gouden leeuw in een rood veld. Res parvae crescunt concordia wil zeggen: kleine dingen groeien door eendracht.

dsc06677zierikzee.jpg
Zierikzee: de leeuw als heraldische figuur in dit 20e eeuws bovenlicht

dsc08273adamscheepvaartmuseum.jpg
Amsterdam: gevelsteen in muur scheepvaartmuseum

Op de gevelsteen in de muur van het Amsterdamse Scheepvaartmuseum is een staande leeuw te zien in vooraanzicht. Al weer wat zeldzamer qua compositie.
 

dsc04220elburg-uitsnede.jpg
Elburg: zeldzaam Lod XIV-snijraam met leeuwen als wapendragers

In de tijd van de Renaissance en daarna gaat de leeuwenkop concurreren met de groteske angstaanjagende koppen uit de gotiek/renaissance om een plaatsje aan de gevel op bijzondere plaatsen, zoals boven poortjes, boven ramen of op de hoeken van een gevel.

dsc08985adamozvoorburgwal.jpg
A'dam: leeuwenkop boven poortje aan de O.Z.Voorburgwal

BACK

START

NEXT