Bovenlichten en snijramen in Nederland

4d. Herkomst Romaanse bouwstijl

Home
Over mijzelf
Bovenlicht van de maand
Wat zijn bovenlichten?
Wat is nieuw?
Bovenlichten in de diverse stijlperioden
Naar bijzondere items
Oorsprong van de Symbolen
Geschiedenis glas, gevels en bouwkunst
Oude prenten, gravures en foto's
Middeleeuwse metseltekens
Tympanen
Schamels
Romeinse jaartallen
Oorsprong Byzantijnse kandelaars
Vertikale slijpgleuven
Renovatie en restauratie
Buitenlandse voorbeelden van bovenlichten
Web links
Gastenboek en contact
Zoeken op deze site
Wat is triest

BACK

START

NEXT

conquestympaan.jpg
Conques (Auvergne): Romaans tympaan uit de 11e/12e eeuw

Het netwerk van Cluny

Cluny bouwde al snel een groot netwerk uit:

Nieuwe kloosters kregen al meteen een grote voogdijvrijheid waarbij Cluny functioneerde als de moederabdij. Vanaf 1024 werd hun immuniteit (= onafhankelijkheid) bovendien nog uitgebreid.

Cluny stimuleerde de godsvredebeweging die erop gericht was in West-Europa een grotere veiligheid te bewerkstelligen. Deze eerste kerkelijke vredesbeweging stimuleerde niet alleen giften aan kerken en kloosters, maar ook de bedevaarten naar Santiago de Compostella en daarmee de opkomst van de romaanse kunst langs de pelgrimswegen. Tot in Spanje is daardoor de invloed van de architectuur van Cluny merkbaar. 

Conques
 
De invloed van de abdij van Cluny strekte zich dus ook ver naar het zuiden uit. Overal langs de pelgrimsroutes naar Santiago di Compostella verrezen onder Cluniensische invloed  pelgrimskerken. Kostbare reliquien werden in de crypten bewaard en pelgrims zochten er de heilzame werking van. Een van die plaatsen is Conques in de Auvergne in midden Frankrijk ter hoogte van Bordeaux. Over de bouw van de kerk gewijd aan Ste Foy deed men 80 jaar en in 1050 werd met de bouw begonnen.  
Hier is een schitterend tympaan bewaard met een voorstelling van het laatste oordeel. Zie foto boven.

Normandië

 

Er is veel contact van Lombardische bouwmeesters met Normandië, want dit wordt vervolgens het 2e grote uitstralingsgebied van deze stijl in noordelijke richting. Het ligt in het West-Frankische rijk. Het westelijke deel van België valt onder deze invloedssfeer.

 

Voor het jaar 1000 zijn er in Normandië nog geen gebouwen met Romaanse boog en na 1150 begint de Gotische spitsboog hem al weer te verdringen.

In ons land vindt de intrede van de gotische stijl een halve eeuw later (geleidelijk) plaats.

Dyon en Normandië

 

In de elfde eeuw waren de Normandische hertogen erg machtig. Dit verklaart niet alleen de verovering van Engeland (en Sicilie) maar ook de aantrekkingskracht op de Lombarden, omdat daar bouwopdrachten zijn.

 

dijoncrypte-saint-benigne.jpg
Romaanse crypte van abdijkerk Saint-Bénigne bij Dyon (1001)

Het is bekend dat er ene Willem Volpiano abt was van een klooster Saint-Bénigne bij Dyon in Bourgogne. Deze Willem was zelf een Lombard en had eigenhandig de tekeningen gemaakt voor de bouw van zijn eigen Benedictijner klooster.

 

dijonreconstr-stbenigne.jpg
reconstructietekening abdij St Bénigne van de 11e eeuw

dyon-scriptorium-11e.jpg
Dyon St Benigne: scriptorium, waar monniken het schrijfwerk deden 11e eeuw.

Deze Willem Volpiano werd door Richard II in 1001 naar Normandië gehaald (werd abt van het klooster Fécamp aan de kust, waar de cluniacenzer gebruiken werden gevolgd) en hij bouwde daar in 20 jaar tijd maar liefst 40 kloosters.

Hij haalde monniken uit Italië, die hij onderwees in de bouwkunst.

 

dijon-lomb-kapiteel.jpg
St Bénigne: lombardisch kapiteel uit 11e eeuw.

In het kielzog van Willem de Veroveraar werd de Romaanse stijl ook in Engeland geďntroduceerd.

BACK

START

NEXT