Bovenlichten en snijramen in Nederland

De 19e eeuw (vervolg 2)

Home
Over mijzelf
Bovenlicht van de maand
Wat zijn bovenlichten?
Wat is nieuw?
Bovenlichten in de diverse stijlperioden
Naar bijzondere items
Oorsprong van de Symbolen
Geschiedenis glas, gevels en bouwkunst
Oude prenten, gravures en foto's
Middeleeuwse metseltekens
Tympanen
Schamels
Romeinse jaartallen
Oorsprong Byzantijnse kandelaars
Vertikale slijpgleuven
Renovatie en restauratie
Buitenlandse voorbeelden van bovenlichten
Web links
Gastenboek en contact
Zoeken op deze site
Wat is triest

BACK

START

NEXT

Middelburg
 

dsc02756middelburg.jpg
Middelburg: Laat-Empire met nog wel wat versiering in de 'klemmen'

De snijramen van het begin van de 19e eeuw dragen veelal nog kenmerken van de Empirestijl.
 
Het raam in Middelburg (links) heeft een krans, die wordt gevormd door twee slangachtige dieren, al zien de koppen, die bovenin elkaar naderen, er niet zo slangachtig uit. Dit kan te maken hebben met een ambachtsman, die niet zo goed op de hoogte is van de anatomie van een slang of de slang moet een fabeldier voorstellen.

Hieronder is dit aspect van het Middelburgse raam nog eens in detail wat beter te zien. De koppen lijken haar in de nek te hebben. Tussen de koppen in is in miniatuur nog een kleine festoen te zien. Boven het bovenlicht is een bijpassend ornament, wat duidelijk maakt dat raam en deuromlijsting nog een geheel vormen.

dsc02756middelburg-uitsnede.jpg
uitsnede uit Middelburgs bovenlicht (zie boven) met de slangenkoppen.

Haarlem
 
Dit Haarlemse bovenlicht doet erg denken aan het Middelburgse bovenlicht en het is goed om ze eens dicht bij mekaar te zien. Verbindend thema is de slang, en wel het thema Ouroboros.
De roeden de vorm geven van een slangenlijf hoeft niet tot een kleine periode beperkt te zijn, maar de kans is toch groot, dat ook dit Haarlemse bovenlicht al uit het eerste deel van de 19e eeuw stamt.
 
 

ouroboros-omvalspoort-haarlem.jpg
Ouroboros-thema aan de Omvalspoort te Haarlem

Hoorn
 

dsc03934hoorn.jpg
Bijzonder bovenlicht uit Hoorn met krans, ruit en ovaal.

 
Het snijraam in Hoorn (rechtsboven) lijkt in detaillering al sterk versimpeld, maar er is nog wel werk gemaakt om de krans te versieren met kleine ruitvormige knopjes. In de vergroting hiernaast zien we ook dat de cartouche beneden gebruikt is om een vis met twee koppen te vormen. Of dit al vanaf het begin zo bedoeld en gemaakt is, was voor mij niet na te gaan. Misschien kan iemand dit in Hoorn nog eens nagaan. Waarschijnlijk een grapje van een latere bewoner.
 
Wat wel vaker voorkomt, is, dat een langwerpig bovenlicht in tweeŽn gesplitst is. De reden hiervan kan zijn de beperktheid in mallen die de timmerman beschikbaar heeft.
 
 

dsc03934hoorn-uitsnede.jpg
Uitvergroting van krans en ovaal.

Amsterdam
 
 

dsc04652adamamstel.jpg
A'dam-Amstel 192-194: Empireramen in twee huizen, die van onderen gelijk zijn en bovenin verschillen

 
Op dit bovenlicht in Amsterdam aan de Amstel zien we gebogen lijnen, die een soort vaas vormen. De inklemming is nog Empire evenals het kraalprofiel op de roeden. In detail ziet U dat hieronder.
 

dsc04653adamamstel.jpg
A'dam Amstel 192 en 194: kraalprofiel in detail

Dordrecht
 
 

dsc04798dordrecht.jpg
Dordrecht: 2 gladde empire-cartouches ingeklemd tussen ronde schijven met roosmotief

 
Boven een snijraam in Dordrecht met een dubbel-cartouche met gladde roeden met ronde rozetten als versieringselement en florale kelken als inklemming. De echo van de Empire begint al zwakker te worden.
 

Delfshaven
 
Zoals zo vaak bij gevelstenen is er een voorkeur voor het getal 3. 'In de drie cartouches' zou je dit snijraam uit Delfshaven ( foto onder ) kunnen noemen.
 
Het oude wapen van Delfshaven is in de middelste cartouche vermoedelijk later aangebracht, aangezien het geen gewoonte was in de eerste helft van de 19e eeuw om binnen zo'n motief een wapen in aan te brengen.
 

dsc07984delfshaven-brouwerijpelgrim.jpg
Voormalige brouwerij te Delfshaven. Het wapenschild van Delfshaven vermoedelijk later aangebracht.

BACK

START

NEXT