Bovenlichten en snijramen in Nederland

Oorsprong kandelaar? (vervolg 2)

Home
Over mijzelf
Bovenlicht van de maand
Wat zijn bovenlichten?
Wat is nieuw?
Bovenlichten in de diverse stijlperioden
Naar bijzondere items
Oorsprong van de Symbolen
Geschiedenis glas, gevels en bouwkunst
Oude prenten, gravures en foto's
Middeleeuwse metseltekens
Tympanen
Schamels
Romeinse jaartallen
Oorsprong Byzantijnse kandelaars
Vertikale slijpgleuven
Renovatie en restauratie
Buitenlandse voorbeelden van bovenlichten
Web links
Gastenboek en contact
Zoeken op deze site
Wat is triest

BACK

START

NEXT

Is de stijl Byzantijns?
 
Op zoek naar de waarheid achter de kandelaars nemen we eerst maar de Byzantijnse claim serieus. Hoe plausibel is het om deze kandelaar Byzantijns te noemen?
Het lastige is dat je dan op internet plaatjes tegen komt, waarvan iemand beweert dat het Byzantijns is. Dus zo heel zeker ben je dan nog niet. Maar desalniettemin komen hier wat plaatjes.

bijzantijnskruis-nieuwgemaakt.jpg
nieuw gemaakt Byzantijns kruis

Van een kunstenaar, die teruggrijpt op oude motieven en dit ornament Byzantijns noemt mag je wel aannemen dat er een goede gelijkenis is (zie foto hierboven).
 
Of deze oude tekens op de kerkmuur van de St. Simeon-kerk in Syria, vernoemd naar Simeon de pilaarheilige, al Byzantijns mogen heten of nog uit een oudere cultuur stammen, zou allebeide kunnen. In wezen liggen de roots van de Byzantijnse kunst toch wel grotendeels in dat Midden-Oosten.
 

byzkruis-syria1-490-stsimeon.jpg
Pre-Byzantijns kruis op muur van kerk St. Simeon in Syria uit 490

byzkruis-syria2-490-stsimeon.jpg
Nog een (Pre?-)Byzantijns kruis op muur van kerk St. Simeon in Syria uit 490

De Byzantijnse 2-koppige adelaar heeft zijn weg over de wereld wel gevonden. We treffen hem aan in Rusland, Servie, Oostenrijk enz.
 
In ieder geval bij de Habsburgse keizers (Oostenrijk, Spanje) gold het decreet dat het voeren van de 2-koppige adelaar voorbehouden was aan de keizer. Lager in rang geplaatste edelen moesten het met een eenkoppig dier doen.
 
In de latere Middeleeuwen was de tweekoppige adelaar al in onze streken bekend. Dus dit is verder niet doorslaggevend. Een combinatie met Germaanse of Keltische zinnebeelden behoort dus tot de mogelijkheden.
 

byzant-adelaar.jpg
Byzantijnse 2-koppige adelaar in moza´ek

Het meest voorkomende Byzantijnse kruis is een kruis met aan de uiteinden van de 4 armen: verdikte uiteinden. Die verdikking kan rond zijn maar ook nog wel geschulpt.
 

byzantijns-kruis-ingelegd.jpg
Byzantijns oud kruis ingelegd met edelstenen

Op een van de versies zagen we al de krijger met kromzwaard en schild. Op de Byzantijnse versie zien we een gevleugelde heilige met kromzwaard en speer. Deze zelfde figuur zien we hier op een olielampje, dat volgens de eigenaar ook van Byzantijnse oorsprong is.
 
Het meest populair in de Byzantijnse orthodoxe kerk is de aartsengel Michael. Het is goed denkbaar dat deze hier bedoeld is. De houding van het kromzwaard en de omlijning van de tuniek is gelijk aan die van de man met kromzwaard en schild op de kandelaar. Op het olielampje heeft hij ook nog eens een aureool.
 
 
 
 

byzantijnseolielamp.jpg
Byzantijnse olielamp met aartsengel Michael (?)

Tip van de sluier opgelicht?
 
Dhr. Ad Korpel kwam in het museum van Schoonoord ( Dr) het volgende verhaaltje tegen bij een aldaar hangend Byzantijns kruis:
 

Het Byzantijnse Kruis

 

Het Byzantijnse Kruis stamt uit de 4e eeuw na Chr.

en is het symbool van het goede en het kwade.

  Het mannetje (de sultan) heeft het christendom

verdreven vandaar zijn zwaard in zijn rechterhand

en het Christushoofd in zijn linkerhand.

Dit is het teken van het kwade!

  De vredesduifjes zijn het teken van het goede.

Boven de sultan het Malthezerkruis.

Geheel boven het anker, symbool van de hoop.

 De raderen zijn te zien als levensweg van de mens.

 Het geheel verbeeld een kruis als teken van licht

in deze voor ons allen vaak zo donkere wereld.

Dit verhaal in het museum van Schoonoord, slaat natuurlijk nergens op. Het is  puur een verzinsel, dat nergens op is gebaseerd.
 
 

BACK

START

NEXT